Thúy Tạ lược dịch từ The book of life

Bài đăng trên Dạy và học số 22, tháng 4 năm 2020

Chúng ta thường chẳng mấy quan tâm về việc một người giáo viên tốt thì như thế nào. Có lẽ hình ảnh người giáo viên chỉ xoay quanh việc người đó có một hứng thú với nghề gõ đầu trẻ, ăn vận đứng đắn, dung dị, được đứng trên bục giảng và dạy môn học nào đó ngày này qua tháng khác.

Tuy nhiên thì việc làm một nhà giáo lại không dừng ở những điểm như thế. Dạy học, nói một cách đúng nghĩa nhất thì chẳng phải là sự qua lại của những ý tưởng trong thế giới tâm trí giữa người này với người khác hay sao. Nói vậy ta mới thấy, hóa ra đâu chỉ nghề giáo mới cần có giáo viên mà với nghề nào, chúng ta  cũng cần truyền đạt thông tin một cách hiệu quả. 

Bởi thế mà nhìn từ cuộc sống mới thấy, mỗi một người trong chúng ta đều đã là một giáo viên chẳng hề giỏi giang. Nhưng đừng cảm thấy xấu hổ vì điều này vì điều gì thì cũng phải được trau dồi và học hỏi. Hãy bắt đầu bằng cách hình dung ra chân dung một giáo viên tốt thì như nào. 

1. Một giáo viên tốt không bao giờ dựa vào một cái cớ nào để đổ lỗi cho người khác vì chưa biết 

Điều này không hề dễ dàng vì nhiều giáo viên lại hiểu nhầm rằng người học đang cố tình không chịu khó tự nhìn nhận vấn đề mà trông chờ, dựa dẫm đợi sự hướng dẫn của giáo viên, mặc dù đã được hướng dẫn trước đó. Thực sự thì suy nghĩ này sẽ mở đầu cho một chuỗi những ngày học tập không hiệu quả của người học. Một người giáo viên tốt, trong trường hợp này, sẽ là một người đi tìm một hướng khác để giúp đỡ người học tiếp nhận kiến thức dễ dàng hơn. Dạy tốt sẽ bắt đầu bằng việc hiểu rõ sự thiếu hiểu biết không phải là khuyết điểm cá nhân của bất kỳ một người học nào mà nói một cách chính xác, người dạy cần xem lại cách truyền đạt của mình. 

2. Một giáo viên tốt không bao giờ nổi giận 

Yếu tố thứ hai này nhắc chúng ta đến một trạng thái mà chúng ta hay trải qua trong chính đời sống thường ngày: Chúng ta càng muốn chỉ cho ai đó biết một cái gì đó thì chúng ta càng dễ mất bình tĩnh, tâm trí xao động và tự nhiên những cảm xúc tiêu cực bộc phát và một cách dễ hiểu nhất, người được truyền đạt cảm nhận được phản ứng của chúng ta, trở nên sợ hãi và thế là chẳng đâu vào với đâu. Và khi dạy học, nổi cáu làm mồi cho những lời nói gây sát thương cho học sinh mà giáo viên chẳng hề kịp gói lại trước khi nó rơi hết ra ngoài. Những lúc ấy học sinh còn học được gì nữa, chúng chỉ quan tâm mình nhặt được bao nhiêu lời nói đau lòng mà giáo viên vừa đổ ra đó. Nhưng thực sự thì một giáo viên tốt, ngay từ đầu họ đã hiểu việc nắm bắt được kiến thức ngay và luôn không dễ dàng gì. 

3. Một giáo viên tốt không phải giáo viên biết tất cả

Thật dễ tưởng tượng cảnh một giáo viên có thể bị “khớp” ngay tại chỗ nếu giáo viên không đủ kiến thức để giải quyết câu hỏi của học sinh ngay tại chỗ, nhất là nếu học sinh đó có tiếng là học tốt. Cảm giác ấy thật chẳng dễ chịu chút nào, nhất là khi giáo viên đó tự ái và quy kết rằng học sinh chắc hẳn nghĩ mình kém lắm. Tuy nhiên, đừng lo lắng, đó không phải là phẩm chất của một giáo viên tốt. Một giáo viên tốt họ dám thừa nhận tầm hạn chế trong vốn liếng kiến thức của mình, và quan trọng hơn nữa, họ có thái độ và tư tưởng cởi mở tiếp nhận, bổ sung những kiến thức mà họ đang còn thiếu. Chính tư chất khiêm tốn và thiện chí này khiến cho khoảng cách giữa giáo viên và học sinh được nới lỏng. Và chính các em đang học hỏi một cách vô hình những đức tính tốt đẹp cần được dạy ấy. Hơn nữa, điều này cũng không hề làm giảm uy thế của người giáo viên trong mắt học sinh. 

4. Một giáo viên tốt sẽ luôn biết lúc nào là thời điểm thích hợp 

Một người giáo viên không được “tốt” sẽ luôn cố gắng giải quyết vấn đề ngay lúc nó xuất hiện. Nhưng thực sự thì điều này không tốt như họ vẫn tưởng bởi vì làm sao mà chúng ta còn có thể giải quyết được những thứ phức tạp và thậm chí là gây tranh cãi dù chúng rất hấp dẫn khi mà tâm trí của cả thầy và trò bắt đầu khó chịu và sắp rối như mớ bòng bong. Ở điểm này, một người giáo viên tốt sẽ biết kiềm chế sự hoang mang và kiên nhẫn chờ đợi thêm, có thể là tới dăm ba hôm nữa, và lựa chọn thời cơ thích hợp để xử lý những vấn đề đó. Giáo viên nên tự tin rằng không xào xáo một vấn đề luôn và ngay sẽ cho phép họ khắc phục nó một cách chính xác.  

5. Một giáo viên tốt, đương nhiên cũng là một học sinh tốt

Người giáo viên tốt hiểu và đánh giá cao tầm quan trọng của việc mình cần liên tục và trau dồi kiến thức. Ai cũng cần học, kể cả khi ta đã là thầy. Có một nhu cầu tự nhiên trong mỗi con người rằng ai cũng muốn chỉ cái này chỉ cái khác cho mọi người, nên đôi khi, ở vị trí người thầy, chúng ta dễ trở nên khó chịu vì kiểu như sao họ lại đi dạy một người đã làm thầy. Nhưng học tốt và dạy tốt cần đi đôi với nhau và học hỏi cần được coi là món quà quý giá mà người thầy nên trân trọng. 

Nguồn: How to be a good teacher?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here