Drew Perkins | Kim Ngân dịch

Bài đăng trên Dạy và học số 21, tháng 3 năm 2020

Hãy tưởng tượng rằng bạn đang ngồi đối diện một người môi giới thế chấp vào đầu những năm 2000. Nền kinh tế đang leo thang, và bạn vừa quyết định sẽ đánh cược một phần giấc mơ Mỹ của mình về việc sở hữu một căn nhà, nhưng bạn là người mua nhà lần đầu tiên.

Có thể bạn đang trong tầm 20 tuổi và đang tận hưởng sự độc lập và tự do khi được làm người lớn. Hoặc cũng có thể, bạn mới bước sang những năm 30 tuổi, đã làm việc chăm chỉ và đạt đến vị trí quản lý cấp trung cùng mức lương khá khẩm. Mức lương đó cho phép bạn có thể giải quyết các khoản vay tương đối từ thời sinh viên, nhưng gia đình đang ngày một lớn dần lên của bạn lại cần thêm nhiều không gian nữa.

Bạn chưa từng giỏi tính toán và tài chính, nhưng bạn lại mê mẩn ngôi nhà mới mà người môi giới đã đảm bảo chắc chắn với bạn rằng nó nằm trong giới hạn kinh tế của bạn. Khoản tiền đó có vẻ lớn, nhưng tất cả mọi người ở đầu bên kia đều nói rằng bạn có thể chi trả nó một cách dễ dàng. Và trên thực tế, chưa cần bỏ tiền xuống vội, cứ ký vào đây đã. Vậy là bạn cứ ký và ký, thật nhiều lần, trên nhiều loại giấy tờ văn bản, cùng những lời giải thích qua loa của người cho thuê trong lúc kết thúc việc ký kết hợp đồng.

Các vấn đề chính ở đây đó là: bản thân bạn đang gánh trên vai một núi nợ nần, và đột nhiên vài năm sau, mọi chuyện vỡ ra. Thị trường chứng khoán sụp đổ, bạn mất việc nhưng khoản tiền nhà hàng tháng thì vẫn còn đó. Và tiếp theo là bạn mất nhà, thẻ tín dụng, và bạn hoàn toàn lúng túng trong một vòng xoay vô vọng

Tôi thường sử dụng ví dụ này trong các buổi hội thảo “Tạo lập Văn hóa Đặt câu hỏi” để giúp minh họa tính quan trọng của việc xây dựng kỹ năng đặt câu hỏi cho người học. Mọi việc có thể đã khác như thế nào nếu những người mua nhà đó biết được các câu hỏi quan trọng mà họ nên đặt ra?

Văn hóa đặt câu hỏi giúp phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề của người học, và kèm theo đó là sự hiểu biết sâu sắc hơn về những kiến thức quan trọng.

Kỹ năng giải quyết vấn đề thường được bắt đầu bằng việc hỏi đúng

 Cuộc sống đầy những thách thức. Có thể kể đến một số ví dụ như việc đăng ký và chọn một trường đại học (hoặc con đường thay thế), kết hôn (và ở lại), mua một chiếc xe hơi, trở thành một doanh nhân thành đạt, trở thành một phụ huynh tốt, v..v Các dẫn chứng này thật là vô tận.

Hãy tưởng tượng mọi người sẽ thành công hơn bao nhiêu nếu họ có thói quen lập một danh sách các câu hỏi họ cần hỏi và trả lời để làm điều đó tốt. Tôi tập trung vào việc này như một giáo viên và làm giống như phụ huynh. Khi con gái út của tôi nói rằng cô bé muốn khởi nghiệp với một cửa hàng bán slime (chất nhầy ma quái để làm đồ chơi), chúng tôi đã lập một danh sách các câu hỏi mà con bé cần biết và tìm hiểu thêm.

Tương lai của công việc này vẫn chưa chắc chắn, nhưng tôi tự tin rằng chúng ta sẽ là những người giải quyết vấn đề thật tài ba. Những người như vậy tìm ra giải pháp bằng cách đặt những câu hỏi thích hợp. Phần lớn kinh nghiệm của trường chúng ta liên quan đến những câu trả lời và câu hỏi ở mức độ thấp, chắc chắn không phải loại câu hỏi đầy ý nghĩa mà chúng tôi cố gắng tìm ra trong các buổi workshops cho giáo viên như thế này.

Câu hỏi là chìa khóa cho việc học sâu hơn

Việc dạy học bình thường chỉ quay xung quanh các cấp độ cơ bản của thang Bloom, hiếm khi yêu cầu người học có tư duy suy nghĩ phản biện. Một số giáo viên mở rộng việc học mà họ đã chuẩn bị và truyền thụ trước đó bằng cách yêu cầu học sinh áp dụng hoặc thực hiện một dự án nào đó.

Các giáo viên giỏi nhất sử dụng câu hỏi để thu được nội dung và kiến ​​thức quan trọng (và vâng, kiến ​​thức rất quan trọng!) từ người học qua việc đặt câu hỏi bằng cách lật ngược lại thang đánh giá của Bloom và bắt đầu với ‘Sáng Tạo’. Khi học sinh phân tích, áp dụng và đánh giá kiến ​​thức đó, các em tạo ra nhiều sự liên kết giữa các kiến thức và hiểu nó sâu sắc hơn.

Cách tiếp cận này không chỉ mang lại kết quả học tập tốt hơn trong các bài kiểm tra đầy trách nhiệm mà hầu hết các giáo viên lo lắng mà còn đồng thời xây dựng các kỹ năng đặt câu hỏi để các em học sinh có sự chuẩn bị tốt hơn cho thế giới hiện đại. Và như chúng ta đều biết, việc này còn quan trọng hơn các bài kiểm tra thông thường.

Hình thành văn hóa đặt câu hỏi của bản thân:

Trẻ em và thanh thiếu niên học những kỹ năng đặt câu hỏi này thông qua thực hành. Các giáo viên, những người mà luôn cố gắng dạy học bằng cách tạo bước đệm gợi ý cho học sinh đã hình thành nên thói quen xác định những điều người học cần biết và học để hoàn thành một thử thách.

Đừng suy nghĩ một cách nhầm lẫn rằng chúng ta phải hy sinh những kiến thức và nội dung học quan trọng vào phương pháp học tập qua đặt câu hỏi. Hãy nhìn vào những hình ảnh dưới đây là các công cụ và chiến lược mà giáo viên thực hiện sau Hội thảo Tạo văn hóa đặt câu hỏi của chúng tôi, các bạn sẽ dễ dàng thấy được những sự kết nối đầy ý nghĩa. Một khi bạn đã rút ra được những câu hỏi quan trọng đối với bạn (ở vị trí là giáo viên), bạn có thể dạy cho học sinh và sử dụng các câu hỏi này như những công cụ cực hiệu quả.

Hãy dựa vào sự tò mò sẵn có trong các em học sinh, và các em sẽ được hưởng nhiều lợi ích từ việc này nhưng cũng đồng thời sẽ thực sự tiến bộ nhiều hơn trong việc đặt câu hỏi ở khía cạnh lâu dài.

Nguồn: Why Creating A Culture Of Inquiry Is So Important

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here